Korespondencja

Błażej Kucharski – Łowicz

Szanowny Panie,
z olbrzymim zainteresowaniem przestudiowałem materiały umieszczone w internecie, dotyczące przepięknej biografii Pana Kpt. Józefa Kozińskiego, pierwszego adiutanta w 14 PP, jego losów w czasie Września 1939 roku, jak również w czasach powojennych, często bardzo trudnych dla żołnierzy, uczestników Wojny Obronnej w 1939 roku.

Moje szczególne zainteresowanie wzbudził dziennik prowadzony przez Pana Kapitana w czasie kampanii. Wraz z kolegą Zbigniewem Liberskim, historykiem z wykształcenia – absolwentem Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, pracownikiem Urzędu Gminy w Bielawach podjęliśmy się w miesiącu czerwcu tego roku zadania polegającego na próbie weryfikacji i uporządkowania nazwisk poległych żołnierzy w walkach na Ziemi Bielawskiej w dniach od 09 do 13.09.1939 roku (boje pod Sobotą, Walewicami, Piotrowicami, Chruślinem, Rulicami i Helenowem), w których brały udział m.in. pułki Wielkopolskiej Brygady Kawalerii i pododdziały 14 pułku piechoty z 4 Dywizji Piechoty, 63 pp z 16 DP, 14 Wielkopolskiego Pułku Artylerii Lekkiej – 1 bateria oraz 17 batalionu saperów, i pochowanych na cmentarzach wojennych w Starym Waliszewie oraz Bielawach. Dotarliśmy do wielu źródeł m.in. otrzymaliśmy listę pochowanych żołnierzy na tych cmentarzach z Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi, przestudiowaliśmy i porównaliśmy nazwiska poległych żołnierzy podanych przez autorów w następujących publikacjach:

1/ Roman Abraham – „Wspomnienia wojenne znad Warty i Bzury”
2/ Ks. Józef Wieteska – „Kościół i parafia w Bielawach – monografia historyczna”
3/ Jerzy Korczak – „Cóżeś ty za pani…”
4/ Zbigniew Szacherski – „Wierni przysiędze”
5/ Piotr Bauer, Bogusław Polak – „Armia poznań 1939 r.”
6/ „Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej – żołnierze września” – wydawca Oficyna Wydawnicza „Ajaks” Pruszków, ul. Focha 23, a kolega Zbigniew Liberski opracował wykaz pochowanych żołnierzy na podstawie tablic cmentarnych znajdujących się na mogiłach.

Owocem naszych prac jest wykaz poległych żołnierzy 14pp, który Panu przesyłamy z gorącą prośbą porównania go z danymi, jeżeli będzie to możliwe, zawartymi w dzienniku lub danymi, które być może są w Pańskim posiadaniu, a które dotyczą poległych żołnierzy 14pp i które mogą potwierdzić fakt ich śmierci w bojach na Ziemi Bielawskiej. Do listu załączyłem listę poległych żołnierzy pochowanych na cmentarzu wojennym w Starym Waliszewie, w wielu przypadkach nie znamy ich stopnia wojskowego, nazwy jednostki ani daty śmierci. Być może są wśród nich żołnierze 14pp.

Szanowny Panie,
Czas biegnie nieubłaganie do przodu, odchodzą na wieczną wartę uczestnicy i świadkowie tamtych dni, zacierają się ślady w ludzkiej pamięci, dlatego podjęliśmy próbę odtworzenia list poległych (na ile jest to dzisiaj możliwe) i wykonania w przyszłości nowych tablic na krzyżach mogił żołnierzy września 1939 r. Mamy nadzieję, że plany te przy przychylności członków Rady Gminy w Bielawach uda nam się zrealizować w 2009 roku, w 70 rocznicę Polskiego Września.

Z wyrazami szacunku
Błażej Kucharski

Odpowiedź KNH

Dariusz Koziński
Zespół Szkół Samochodowych
im. Tadeusza Kościuszki
ul. Leśna 1a
87-800 Włocławek

Szanowny Panie.
Z zainteresowaniem przejrzałem materiały dotyczące listy poległych żołnierzy 14pp. Panów benedyktyńska praca jest niezwykle potrzebna, ponieważ czas zaciera ślady, zbliża się 70 rocznica kampanii wrześniowej i wciąż jest ogromne zainteresowanie tą tematyką m.in. dotyczy kwestii pochówku żołnierzy. Często kierowane są na adres mojej strony pytania o różne sprawy związane z 14pp, najczęściej dotyczą właśnie miejsca śmierci i pochówku. Dlatego też postanowiłem w najbliższej przyszłości opublikować na stronie wszystkie dane statystyczne, które są w moim posiadaniu (Dziennik bojowy 14pp J. Kozińskiego). Materiały te w załączeniu wysyłam Panu, jednocześnie zwracam się z zapytaniem czy mogę na stronie opublikować Panów ustalenia, które otrzymałem (lista poległych żołnierzy 14pp na Ziemi Bielawskiej i w Starym Waliszewie).

Z wyrazami szacunku
Dariusz Koziński

Odpowiedź Błażeja Kucharskiego

Błażej Kucharski
Łowicz 19.02.2008 r.

Szanowny Panie,
Serdecznie dziękujemy za Pański odzew w postaci przesłanego listu i kserokopii dziennika 14pp prowadzonego w czasie Kampanii Wrześniowej przez Pana kapitana Józefa Kozińskiego, adiutanta tegoż pułku.
Oczywiście z radością powitaliśmy Pański zamysł umieszczenia w internecie listy poległych żołnierzy 14pp, których prochy spoczywają na Bielawskiej Ziemi. Muszę jednak pokusić się o przekazanie Panu uwagi uściślającej przekazane informacje, aby uniknąć w przyszłości błędnej ich interpretacji, a mianowicie zapis w uwagach – brak potwierdzenia przynależności do 14pp, w przekazanym Panu wykazie poległych żołnierzy 14pp, w poprzednim liście odnosi się głównie do żołnierzy pochowanych na Cmentarzu Wojskowym w Starym Waliszewie. W większości przypadków nie znamy ich stopnia wojskowego, ani nazwy jednostki, ani daty śmierci. Być może są wśród nich żołnierze 14pp, ale również mogą to być żołnierze 14 DP – pułki 57 i 58, 63 pułku piechoty z 16 DP, 14 Wielkopolskiego Pułku Artylerii Lekkiej, 17 batalionu saperów lub Wielkopolskiej Brygady Kawalerii. Prochy pozostałych żołnierzy z wykazu spoczywają na Cmentarzu Wojennym w Bielawach. Wskazują na to przestudiowane materiały do których mieliśmy obecnie dostęp, a wykaz których przesłałem Panu w poprzednim liście.

Z wyrazami szacunku
Błażej Kucharski